Risan je drevni grad, čiji tragovi sežu do ilirskih vremena, a tome je svjedok i današnji ostatak zida uz rijeku Spilu, zidan takozvanim kiklopskim blokovima, što je karakteristična odlika gradnje Ilira. Njegov kontinuitet je dug gotovo dva milenijuma. A ostaci antičkih građevina, na osnovu dosadašnjih arheoloških istraživanja, datiraju iz III i IV vijeka prije nove ere. Iako se pouzdano zna da i prije doba grčke kolonizacije ovih prostora, a to je vrijeme VI i V vijeka prije nove ere, grad, na osnovu onoga što su poljski arheolozi do sada pronašli na lokalitetu Carine (i drugim risanskim lokalitetima koje istražuju dvanaest godina!), civilizacijski kontinuitet seže u dalju prošlost. Naučnici su konstatovali da je Rizinium najstariji i najznačajniji grad na jugoistočnoj jadranskoj obali, te da je u njemu bilo brodogradilište i ratna luka ilirskog kralja Agrona i njegove supruge kraljice Teute, nasljednice prijestola od oko 230. godine prije nove ere. Imao je status emporiona, a to znači mjesta gdje se odvijala velika razmjena roba, koje su ovdje dovožene iz Grčke, Fenikije i zemalja Dalekog Istoka.
Na osnovu artefakata, a to podrazumijeva ostatke zidina, novca, nakita, keramike, kultnih predmeta, Risan je bio u pravom smislu grad, za ono vrijeme. Prema nekim pokazateljima, imao je i do 50 hiljada stanovnika. Imao je i svoju kovnicu novca u vrijeme ilirskog kralja Balajosa, a to je vrijeme poslije smrti posljednjeg ilirskog kralja Gencija, tačnije oko 170. godine pr. nove ere. Blajos je vjerovatno bio kralj prilično suženog ilirskog kraljevstva, koje je obuhvatalo dio današnjeg Crnogorskog primorja. Ta kovnica je proizvodila novac, koji se i danas može naći na risanskim lokalitetima u velikom broju. Prije nekoliko godina, ekipa poljskih arheologa je pronašla u jednoj glinenoj posudi 4.600 raznih apoena novca i to je najveće numizmatičko otkriće do sada u Evropi. Prilikom te kampanje, nađen je i zlatni prsten sa likom boginje ARTEMIDE.

foto: Branka Bogavac Miraš Martinović, jedan je od najautentičnijih savremenih crnogorskih pisaca. Na regionalnim i širim prostorima prepoznatljiv po antičkim temama i zaboravljenim pejzažima Crne Gore, koje je oživio u romanesknim djelima: Putevi Prevlise, Otvaranje Agruvijuma, Teuta, Snovi u Doklei i Antički gradovi/snovi i sudbine. Roman Teuta preveden je na albanski jezik i doživio dva izdanja. Objavio romane: Jeretik, Vavilonski mudraci, Poslednji Eshilov dan, Harfistkinja iz Ura, te roman o Njegošu Drugoga sunca luče, knjige priča Povratak u Aleksandriju, Glasovi i roman Teuta kraljica Ilira.
Bogatu stvaralačku riznicu Martinović upotpunjuje pjesničkim knjigama: Nevidljivi ljetopis, Govor kraljeva, Govor zemlje, Sašpatavanje s memorijom, Luk i lira, Glasovi iz kamena, Dan koji nije prošao, Krug začaranog vremena (izbor iz poezije), Sveska od maslinina lišća, Dan i noć u Butui, Nezapisana istorija, Bogumilske, Plesačica u kamenu, Troja domovina moj, te Tužaljke iz davnine, Plesačica u kamenu, Doba velikih poema, Kad je riječ imala krila, Pastirica zvjezdanog stada i Žena iz Doklee.
Najnoviji Martinovićev roman Homer na putu za Smirnu, rađen je po motivima Ilijade, spjeva koji je spomenik ratu, izrastao je u veliki antiratni roman. Priredio je izbor iz poezije Radovana Zogovića Pjesme nepokorne, koji je objavila Crnogorska akademija nauka i umjetnosti (CANU), 2018. i knjigu Artikulisana riječ istog pjesnika, u izdanju JU Narodna biblioteka Radosav Ljumović u Podgorici (2021), izbor iz poezije Petra Gudelja Zemlja u jeziku (2022), te Antej pjeva na svojoj zemlji (2024), izbor iz poezije Stijepa Mijovića Kočana. Pisano u vremenu (2025) su eseji o piscima, knjigama, slikarima, događajima koji su ostavili trag u vremenu i piščevom životu i djelu.
Živa antika, naziv je monografije o Martinovićevom životu i književnom djelu (2023).Dobitnik je Regionalne književne nagrade Teuta za ukupno djelo, Međunarodne književne nagrade Zlatni zmaj za doprinos fantastičnoj književnosti, Godišnje nagrade časopisa Komuna i Oktobarske nagrade Herceg Novog, grada u kome živi. Član je DANU - Dukljanske akademije nauka i umjetnosti, Crnogorskog PEN-a i Matice Crnogorske.